Η μάλαξη (μασάζ) στον αθλητισμό

Η μάλαξη είναι ποικιλία εξειδικευμένων χειρισμών επιστημονικά στηριγμένων με βάση τα διδάγματα της ανατομίας, της φυσιολογίας και παθολογίας και εφαρμόζονται στο ανθρώπινο σώμα για θεραπευτικούς, υγιεινούς, αθλητικούς και καλαισθητικούς σκοπούς.

Η συμβολή της μάλαξης στον αθλητισμό είναι ιδιαίτερα σημαντική. Οι αθλητές πρέπει να υποβάλλονται σε μάλαξη, ελαφρά ή έντονη, ήπια ή διεγερτική σε 3 περιόδους.

– Πριν την προσπάθεια ή τον αγώνα και μετά την προθέρμανση.

– Μετά τον αγώνα.

– Μεταξύ των δύο ημιχρόνων.

Η μάλαξη πριν τον αγώνα έχει σα σκοπό να προετοιμάσει τον αθλητή ώστε η απόδοσή του να είναι περισσότερο αποτελεσματική. Χρησιμοποιούνται χειρισμοί κατάλληλοι να διεγείρουν το μυϊκό σύστημα, ώστε να αποδώσει καλύτερα και να το προστατεύσει εν μέρει από τραυματισμούς, το νευρικό σύστημα, το αναπνευστικό και το κυκλοφορικό σύστημα.

Η μάλαξη ανάμεσα στα δύο ημίχρονα αποσκοπεί στο να αποσυμφορήσει το  μυϊκό σύστημα από επιβλαβείς ουσίες και να προετοιμάσει το αναπνευστικό για επαναδραστηριοποίηση.

Η  μάλαξη μετά τον αγώνα έχει σα σκοπό να αποσυμφορήσει το κυκλοφορικό και το μυϊκό σύστημα από καματογόνες ουσίες και να κατευνάσει το νευρικό. Χρησιμοποιούνται για την περίπτωση αυτή ήπιοι χειρισμοί, οι οποίοι συμβάλλουν εκτός των άλλων και στη χαλάρωση του αθλητή.

Ανάλογα με το άθλημα που αγωνίζεται ο κάθε αθλητής πρέπει να υποβάλλεται σε ιδιαίτερη μάλαξη. Τούτο επιβάλλεται διότι κάθε αγώνισμα απαιτεί περισσότερη δραστηριότητα από ορισμένα μέλη του σώματος. Η λειτουργική ετοιμότητα σε αυτούς τους έντονα δραστηριοποιημένους μύες  πρέπει να είναι εξασφαλισμένη για έργο διαρκείας, δύναμης και αντοχής.

Επίσης πρέπει να τονίσουμε ότι ο ρυθμός που εκτελούνται οι χειρισμοί της μάλαξης δεν είναι ο ίδιος για όλα τα αγωνίσματα. Σε αθλητές άμεσης απόδοσης ( δρομείς ταχύτητας, αρσιβαρίστες, ρίπτες κ.λ.π. ) ο ρυθμός είναι γρήγορος ενώ σε αθλητές με έργο διαρκείας (δρομείς αντοχής, αθλητές ομαδικών αθλημάτων κ.λ.π. )  ο ρυθμός είναι αργός και οι χειρισμοί δυνατοί και πιεστικοί.

Μυικός κάματος

Σε περιόδους αυξημένης προπόνησης το σώμα του αθλητή μπορεί να μην προλαβαίνει να συνέλθει εντελώς και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της απόδοσης. Μπορεί να εμφανιστεί μυϊκή δυσφορία, φλεγμονή των αρθρώσεων, αϋπνία και υπερκόπωση. Η μάλαξη μπορεί να μειώσει τη μυϊκή δυσφορία και να προωθήσει την τοπική και γενική χαλάρωση.
Μελέτη από τον Balke και τους συνεργάτες του (1989) έδειξε ότι η μάλαξη βοηθά στη μείωση της κούρασης μετά την άσκηση, πιο αποτελεσματικά από την ξεκούραση.

Μυϊκός πόνος

Η μάλαξη μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του μυϊκού πόνου μετά την άσκηση. Υπάρχουν δύο τύποι πόνου, ο πόνος που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της άσκησης και ο πόνος που εμφανίζεται καθυστερημένα και συχνά αναφέρεται ως μυϊκή ακαμψία. Ο τύπος του πόνου πρέπει να προσδιορίζεται και η μάλαξη να χρησιμοποιείται ανάλογα.
Παγκόσμια θεωρούνταν ως υπεύθυνο για τον πόνο το γαλακτικό οξύ, αλλά είναι πιο πιθανό η επώδυνη ουσία να είναι το ποτάσιο, το οποίο διεγείρει τις ίνες του πόνου (Jones και Round,1990 ). Έχει δειχθεί ότι η μάλαξη επηρεάζει τα επίπεδα του γαλακτικού οξέως (Bale και James 1991 ),αλλά η κοινή υπόθεση ότι αυτό είναι το μόνο υπεύθυνο για το μυϊκό κάματο δεν ισχύει πια.
Η καθυστερημένη επίθεση πόνου γίνεται λίγες ώρες μετά την άσκηση και μπορεί να κρατήσει μέρες. Ο πόνος συνοδεύεται από ένα αίσθημα σκλήρυνσης που μπορεί να προκαλέσει ανικανότητα. Αυτός ο πόνος προκύπτει από επικεντρωμένη μυϊκή δουλειά δηλαδή από ισομετρική συστολή. Η προπόνηση και η μάλαξη καθυστερούν τη επίθεση του πόνου. Η μάλαξη επίσης μπορεί να μειώσει τον πόνο. (Βασιλική Σακελλάρη, Βασιλική Γώγου, Λαμία 2000).

Επιμέλεια: Λευτέρης Κουτσουρέλης, Φυσικοθεραπευτής

www.fitstudio.gr

 

Σχόλια